ಹೊಸದಿಲ್ಲಿ, ನ. 7: ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರು 1984ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31ರಂದು ತಮ್ಮ ಅಂಗರಕ್ಷಕರ ಗುಂಡೇಟಿಗೆ ಬಲಿಯಾದ ದಿನದ ಭಯಾನಕ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಂಸದೀಯ ಪಕ್ಷದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಭಾವುಕವಾಗಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಗುಂಡಿನ ಸದ್ದು ಕೇಳಿದ ಕ್ಷಣದಿಂದ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವವರೆಗಿನ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ‘ಬಿಲಾಂಗಿಂಗ್: ಎ ಜರ್ನಿ ಆಫ್ ಲವ್’ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯ ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ‘ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್’ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು, ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಹತ್ಯೆಯ ದಿನ ಕುಟುಂಬ ಎದುರಿಸಿದ ಆಘಾತಕಾರಿ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿವೆ.
‘ಪಟಾಕಿ ಸಿಡಿದಂತೆ ಸರಣಿ ಶಬ್ದಗಳು ಕೇಳಿಸಿದವು’
‘‘ಅಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ನನ್ನ ಅತ್ತೆ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರು ಮನೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಚೇರಿಯತ್ತ ತೆರಳಿದ್ದರು. ನಾನು ನನ್ನ ಕೋಣೆಗೆ ಮರಳಿ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಪಟಾಕಿಗಳು ಸಿಡಿದಂತೆ ಒಂದರ ಹಿಂದೆ ಮತ್ತೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಶಬ್ದಗಳು ಕೇಳಿಸಿದವು. ಏನಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದೇ ಅರ್ಥವಾಗದೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ತಬ್ಧವಾಗಿ ನಿಂತುಬಿಟ್ಟೆ’’ ಎಂದು ಸೋನಿಯಾ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
‘‘ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ಸ್ನಾನದ ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಬಡಿಯತೊಡಗಿದರು. ಅದು ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಆಯಾ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಅಳುತ್ತಾ ಆತಂಕದಿಂದ ಕೂಗಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನನ್ನ ಹೃದಯ ಜೋರಾಗಿ ಬಡಿದುಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿತು. ತಕ್ಷಣ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದೆ. ಆದರೆ ಅವರಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೈ ಸನ್ನೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಉದ್ಯಾನದ ಕಡೆಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು’’ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
‘ಕಾರಿನತ್ತ ಓಡಿದಾಗ ಭಯಾನಕ ದೃಶ್ಯ ಕಂಡಿತು’
ಆಯಾ ಅವರ ಆತಂಕ ಕಂಡು ಏನೋ ಅನಾಹುತ ಸಂಭವಿಸಿದೆ ಎಂಬ ಅನುಮಾನದಿಂದ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಅಕ್ಬರ್ ರಸ್ತೆಯ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಓಡಿದರು.
‘‘ಅಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಅಂಬಾಸಿಡರ್ ಕಾರೊಂದು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಕಾಣಿಸಿತು. ಕ್ಷಣಕಾಲ ನಾನು ಹಿಂಜರಿದೆ. ಭಯದಿಂದ ಉಸಿರು ಕಟ್ಟಿದಂತಾಯಿತು. ಕಾಲುಗಳು ನಡುಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಇನ್ನೇನು ಕುಸಿದು ಬೀಳುತ್ತೇನೆ ಎನ್ನಿಸಿತು. ಆದರೆ ನಾನು ಕುಸಿಯಬಾರದು ಎಂದು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗಟ್ಟಿಮಾಡಿಕೊಂಡು ಕಾರಿನತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದೆ’’ ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
‘‘ಅವರನ್ನು ಕಾರಿನೊಳಗೆ ಒಯ್ಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಕ್ಷಣವೇ ಏನಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ನನಗೆ ಅರ್ಥವಾಯಿತು. ಆಘಾತದಿಂದ ಜೋರಾಗಿ ಕಿರುಚಿದೆ’’ ಎಂದು ಸೋನಿಯಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
‘ಸೀರೆ, ಎದೆ ತುಂಬ ರಕ್ತ... ಕಣ್ಣುಗಳು ತೆರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದವು’
ಕಾರಿನೊಳಗೆ ಕಂಡ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಅತ್ಯಂತ ನೋವಿನಿಂದ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
‘‘ನಾನು ಕಾರಿನೊಳಗೆ ಕುಳಿತಿದ್ದೆ. ಅವರ ಮುಖವನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ರಕ್ತ... ಅವರ ಸೀರೆಯ ಮೇಲೆ ರಕ್ತ, ಎದೆಯ ಮೇಲೂ ರಕ್ತ. ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅಗಲವಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಮುಖದಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯದ ಭಾವವಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಕದಲುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ’’ ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
‘‘ನಾನು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆ. ‘ಅಮ್ಮಾ, ಅಮ್ಮಾ’ ಎಂದು ಕರೆಯಬೇಕೆನಿಸಿತು. ಆದರೆ ನನ್ನ ಬಾಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಶಬ್ದ ಹೊರಬರಲಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆ. ಅವರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರಲಿಲ್ಲ’’ ಎಂದು ಆ ಕ್ಷಣದ ಅಸಹಾಯಕತೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
‘ಸೈರನ್ ಇಲ್ಲದ ಕಾರು ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿತ್ತು’
ಗುಂಡೇಟಿನಿಂದ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವಾಗ ಎದುರಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೂ ಸೋನಿಯಾ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
‘‘ಕಾರಿನ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಸಹಾಯಕರು ಜೋರಾಗಿ ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆ ಇತ್ತು. ಕಾರು ಬಹುತೇಕ ಮುಂದೆ ಚಲಿಸಲಾಗದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು’’ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
‘‘ನಾವು ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಸೈರನ್ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಒಂದರ ನಂತರ ಮತ್ತೊಂದು ಕೆಂಪು ಸಂಚಾರ ದೀಪ ಎದುರಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಬೇಗ ತಲುಪಬೇಕೆಂಬ ಆತಂಕವಿದ್ದರೂ ಕಾರು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಿತ್ತು’’ ಎಂದು ಆ ದಿನದ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
42 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ದುರಂತದ ನೆನಪು
1984ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31ರಂದು ಹೊಸದಿಲ್ಲಿಯ ಸಫ್ದರ್‌ಜಂಗ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಂಗರಕ್ಷಕರಾದ ಬಿಯಾಂತ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸತ್ವಂತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಗುಂಡೇಟಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ದೇಶವನ್ನೇ ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸಿದ್ದ ಈ ಹತ್ಯೆ ನೆಹರು–ಗಾಂಧಿ ಕುಟುಂಬದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಮರೆಯಲಾಗದ ದುರಂತವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.
ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರು ರಾಜಕೀಯ ಘಟನೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕುಟುಂಬದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೋವು, ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಆತ್ಮೀಯ ಸಂಬಂಧ ಹಾಗೂ ಅವರ ಹತ್ಯೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಆಘಾತವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕಳೆದಿದ್ದರೂ, ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅತ್ತೆಯನ್ನು ಕಂಡ ಆ ಭಯಾನಕ ಕ್ಷಣಗಳು ತಮ್ಮ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಳಿಯದೆ ಉಳಿದಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೋನಿಯಾ ಅವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯ ಈ ಭಾಗ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
