ಪಣಜಿ, ಅ. 3 : ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (ಎಸ್ಐಆರ್) ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಳಾಸ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಫಾರ್ಮ್-8 ಅರ್ಜಿ ತಿರಸ್ಕೃತಗೊಂಡು ಒಂದೇ ಕುಟುಂಬದ ಆರು ಸದಸ್ಯರ ಹೆಸರು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮುಂಬೈ ಹೈಕೋರ್ಟಿನ ಗೋವಾ ಪೀಠ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಅರ್ಹ ಮತದಾರರು ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಥವಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವಾಗಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ಉತ್ತರ ಗೋವಾದ ಸಾಂತಾಕ್ರೂಜ್ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ನಿವಾಸಿ ಪರೇಶ್ ಸಾಲಗಾಂವ್ಕರ್ (41) ಹಾಗೂ ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಈ ಸಂಬಂಧ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊರೆ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮತದಾರರಾಗಿರುವ ತಮ್ಮನ್ನು ಮತ್ತೆ ‘ಹೊಸ ಮತದಾರರು’ ಎಂಬಂತೆ ಫಾರ್ಮ್-6 ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿರುವುದನ್ನು ಸಾಲಗಾಂವ್ಕರ್ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸುಮಾರು ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಾಲಗಾಂವ್ಕರ್ ಕುಟುಂಬವು ಅದೇ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದೊಳಗೆ ಮನೆ ಬದಲಾಯಿಸಿತ್ತು. ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವಿಳಾಸ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಬೂತ್ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿ (ಬಿಎಲ್ಒ) ಸೂಚನೆಯಂತೆ ಕುಟುಂಬದವರು ಫಾರ್ಮ್-8 ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಎಸ್ಐಆರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಹಳೆಯ ವಿಳಾಸದಲ್ಲಿನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವಾಗ ಹೆಸರುಗಳು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದವು. ನಂತರ ಇಸಿಐ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಎಪಿಕ್ ವಿವರಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗದ ಕಾರಣ ಫಾರ್ಮ್-8 ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೈಕೋರ್ಟ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ. ಮತದಾರರು ವಿಳಾಸ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಫಾರ್ಮ್-8 ಸಲ್ಲಿಸಿರುವಾಗ ಅದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಬದಲು ಎಸ್ಐಆರ್ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಬಾಕಿ ಇಟ್ಟು ನಂತರ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಏಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಕೇಳಿದೆ. ಅರ್ಹ ಮತದಾರರ ಹೆಸರು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಹೋಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
ಎಸ್ಐಆರ್ ವೇಳೆ ಫಾರ್ಮ್-8 ಅನ್ನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳಿಸಲು ತಂತ್ರಾಂಶದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲದಿರುವ ಕುರಿತು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ವಿಶೇಷ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ತಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದಾಗಿ ಮತದಾರರ ಅರ್ಜಿಯೇ ತಿರಸ್ಕೃತಗೊಂಡರೆ, ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೆಷ್ಟು ಅರ್ಹ ಮತದಾರರು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಎತ್ತಿದೆ.
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪರ ವಕೀಲರು, ಎಸ್ಐಆರ್ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗದೆ ಉಳಿದ ಅರ್ಹ ಮತದಾರರು ಫಾರ್ಮ್-6 ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಸಾಲಗಾಂವ್ಕರ್ ಇದಕ್ಕೆ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದು, ತಾವು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮತದಾರರಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ; ಹಲವು ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಹೊಸ ಮತದಾರರಂತೆ ಘೋಷಣೆ ನೀಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರ ವಾದವಾಗಿದೆ.
ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡವರ ಹಳೆಯ ದಾಖಲೆ ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಒಂದು ಭಾಗವಾದರೆ, ಅವರ ಹೊಸ ವಿಳಾಸದಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಉಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನಿಸಿದೆ. ಫಾರ್ಮ್-8 ಅನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರೆ ಮತದಾರರು ಹಳೆಯ ವಿಳಾಸದಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ, ಹೊಸ ವಿಳಾಸದಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲದಂತಹ ಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ.
ಅಲ್ಲದೆ, ಮತದಾರರ ಹೆಸರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಮೊದಲು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟವರಿಗೆ ವಿಚಾರಣೆಯ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕಾದ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಿದೆ. ಕರಡು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನೇ ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹೆಸರು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಕ್ರಮದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು ಹೊರಬಿದ್ದಿಲ್ಲ.